İnşaat Tedarik Dergisi

İnşaat – Yatırım – Proje – Ulaştırma – Mimarlık – Enerji – Maden

Türkiye, Yurtdışı Müteahhitlikte 44 Firma ile Bir Kez Daha Dünya İkincisi Oldu

Küresel pazar daralırken Türk müteahhitler yerini korudu

Türkiye, küresel pazarda artan korumacılık, politik çalkantılar ve petrol ile emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisiyle yeniden başlayan daralmaya rağmen “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde, 44 firma ile yer aldı. Böylece firma sayısına göre listede durum değişmedi: Türkiye, bu sayı ile 74 firmasıyla yer alan Çin’in ardından ikinci oldu. Üçüncü sırada ise 35 firma ile ABD bulunuyor.

TMB Başkanı Mithat Yenigün, elde edilen başarının salgın gündeminde sektöre büyük moral olduğunu belirtirken, “Mevcut zorluklara rağmen hedeflerimiz, azmimiz ve inancımız var… Sadece sektörümüz için çabalamıyoruz. Hedeflerimiz, aynı zamanda ulusal başarılarımıza, ulusal refahımızın artırılmasına da yönelik …” dedi. Uluslararası inşaat sektörü dergisi ENR’ın (Engineering News Record), her yıl tüm dünyada ekonomi çevreleri tarafından ilgiyle takip edilen, müteahhitlerin bir önceki yılda ülkeleri dışındaki faaliyetlerinden elde ettiklerigelirleri esas alarak yayımladığı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi Listesi”nin 2020 yılı sonuçları açıklandı. Türk müteahhitleri, uluslararası inşaat pazarında geçen yıl yaşanan %2,9’luk daralmaya rağmen listede yine 44 firma ile ikinciliği korumayı başardı. Sektörün yurtdışı başarısı Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) ev sahipliğinde 25 Ağustos 2020 tarihinde düzenlenen basın toplantısıyla Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan tarafından duyuruldu.

“Büyük müteahhitler salgının ve petrol fiyatlarının kuşatmasında”
ENR, listenin yer aldığı“Covid-19 ile Mücadele” başlıklı bülteninde, son yıllarda korumacılık ve ticaret savaşları,politik çalkantılar ve emtia fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların olumsuz etkisi altında olduğunu belirttiği uluslararası inşaat pazarının 2019 yılında %2,9 oranında daralarak 487,3 milyar ABD Doları’ndan 473,1 milyar ABD Doları’na gerilediğini kaydetti. ENR, son dönemde uluslararası müteahhitlik firmalarının Covid-19 salgınının ve ona bağlı olarak petrolde yaşanan fiyat savaşının da kuşatması altında bulunduğuna işaret etti.

Türkiye, küresel pazardaki payını korudu; Avrupa’daki payını artırdı
ENR listesinde, uluslararası müteahhitlik pazarının daralmaya başladığı 2019 yılında Türkiye’nin performansını koruyarak sıralamada bir önceki yılda olduğu gibi 44 firma ile Çin’in ardından ikinci sırada yer alması dikkat çekti. Listede firma sayısına göre Türkiye’yi ABD izledi. Türk firmaları 21,6 milyar ABD Doları tutarında gelir ile küresel pazardaki %4,6’lık payı da muhafaza etti. Müteahhitlik firmalarının 2019 yılı uluslararası proje gelirlerine göre 2020 yılı listesinde ilk 100 firma arasına giren Türk müteahhitlerinin sayısı 7’den 9’a çıktı. Bir Türk müteahhitlik firması da proje gelirine göre ilk 30 uluslararası müteahhit arasında yer aldı. Bölgesel olarak bakıldığında; Türk firmalarının faaliyetleri 2019 yılında ağırlıklı olarak Orta Doğu (9 milyar ABD Doları) ve müteahhitlerimizin lider pazarı olmayı sürdüren Rusya dahil Avrupa (8,2 milyar ABD Doları) bölgelerinde yoğunlaştı. Türk müteahhitlerinin, Avrupalı firmaların ağırlıkta olduğu Avrupa pazarında özellikle Batı ülkelerinde payını artırdığı ve Çin ve Kore firmalarının önünde yer aldığı da izleniyor. Türk firmalarının da ilgi odağı olan Afrika kıtasında ise Çinli firmaların payı %62 oldu. Bakan Pekcan: “Salgında önceliğimiz mevcut projelerdeki olumsuz etkiyi en aza indirmek” Bakan Pekcan, gerçekleştirilen basın toplantısında yaptığı konuşmada, 1972 yılında Libya’da liman projesi ile başlayan yurtdışı müteahhitlik hizmetleri kapsamında bugün itibariyle dünyanın 127 farklı ülkesinde 407,2 milyar ABD Doları değerinde 10.274 proje üstlenilmiş olduğunu kaydetti. Bakan Pekcan, Covid-19 salgınının birçok ülkede proje yapımını yavaşlattığını ve sürecin, proje üstlenilen ülkelerin yatırım programlarını tam olarak nasıl etkileyeceğinin önümüzdeki günlerde daha net görülebileceğini belirterek, “Bu aşamada en önemli hususlardan biri, firmalarımızca sürdürülen mevcut projeler üzerindeki olumsuz etkiyi en aza indirmektir. Bu bağlamda, salgının etkilerine rağmen müteahhitlik ve teknik müşavirlik sektörümüzün daha fazla proje üstlenmesine yönelik ticari diplomasi kanallarını etkin bir şekilde kullanmaya devam ediyoruz” dedi.

Yenigün: “Korunan başarı moral oldu, hedeflerimiz, ulusal refahımızın artırılmasına da yönelik”
TMB Başkanı Mithat Yenigün de “Firmalarımızın elde ettiği güzel sonuçlar, Covid-19 salgını ile mücadele ederken ihtiyacımız olan morali sağlıyor” dedi ve şöyle devam etti: “Her geçen gün zorlaşan rekabet şartlarına ve yaşanan ekonomik sıkıntılara rağmen, ‘dünya devler ligi’nde 39’u Türkiye Müteahhitler Birliği üyesi olmak üzere toplam 44 müteahhitlik firmamız ile Çin’in ardından dünya ikinciliğimizi muhafaza ettik. Yaşanan salgın ve salgınla birlikte alınan önlemler, sektörümüz için de bu yıla ve 2021 yılına dair tahminleri güçleştirmektedir. Mevcut zorluklara rağmen hedeflerimiz, azmimiz ve inancımız var… Hedeflerimiz, aynı zamanda ulusal başarılarımıza, ulusal refahımızın artırılmasına da yönelik… Müteahhitlerimiz ve müşavirlerimizin uluslararası başarıları, bir taraftan da inşaat malzemeleri ihracatımızın artması, ülkemizin daha çok döviz kazanması ve Türk işgücüne istihdam olanağı yaratılması anlamına geliyor. Yani küresel başarılarımız, ekonomimiz için önemli bir kaynak oluşturuyor. Bu yıl salgın öncesinde öngördüğümüz 20 milyar ABD Dolar’ı tutarında yeni proje hedefimiz için yoğun biçimde çalışıyoruz. Bununla birlikte bu hedefe ulaşmak mevcut şartlarda güç gözüküyor. Tüm dünyanın içinden geçmekte olduğu bu sıkıntılı dönemi ve belirsizlikleri fırsata çevirmek ve küresel inşaat pazarından aldığımız %4,6’lık payı, orta vadede %7’ler seviyesine çıkarmak için de çabalıyoruz.”

Hedef: Yurtdışında 100 bin Türk işgücü istihdamı
Sektörün pazar çeşitliliğini yükselttiği gelişme yolunda yapılan ülkelerde finansman ihtiyacının önemli bir konu olduğunu sözlerine ekleyen TMB Başkanı Mithat Yenigün, Eximbank’ın sermaye artırımı ve yeni enstrümanlarının kıymetli olmasına karşın yetersiz kaldığından bahsetti. Yeni çözümler için Eximbank yetkilileri ile birlikte çalışmalar gerçekleştirdiklerini belirten Yenigün, ayrıca “Yurtdışında bankalarımız tarafından verilen teminat mektupları ve kontr-garantilerin kabulünde sıkıntılar yaşıyoruz. Sorunun üst düzey ikili temaslarda gündeme alınmasında fayda görüyoruz” açıklamasında bulundu. Gençlerin istihdamına görr yurtdışında üstlenecekleri projelerde daha çok Türk işçisi istihdam edeceklerini söyleyen Mithat Yenigün, şu açıklamalarda bulundu: “İşçi-işveren uyuşmazlıklarının çözümü sürecinde firmalarımızın maruz kaldıkları haksızlıkları giderecek mevzuat değişikliği ve maliyetleri düşürücü bazı tedbirlerin alınması ile 100 bin Türk işgücü istihdamını hedefliyoruz. İnşaat ve yatırım faaliyetleri için de bir nevi Orta Vadeli Programa ihtiyaç duyuyoruz. Yatırım ve ödenek programı yapılarak öngörülebilirliğin sağlanması, projelerin önceliklendirilmesi, ödeneklerin netleştirilmesi ve belli bir tamamlanma yüzdesine sahip projelerin bitirilerek bir an önce ekonomiye kazandırılması gibi konuların Hükümet nezdinde değerlendirilmesi yerinde olur. Ülkemizde yapı müteahhitliğinin tanımının yapılarak herkesin müteahhit olamayacağı bir sisteme geçiş yönünde atılan adımların devamını bekliyoruz.”

TürkMMMB: “Müşavirlerimiz, müteahhitlik hizmetlerinin ve ihracat malzemesi ihracatının artırılmasında kilit rolde”
ENR’ın 2020 Yurtdışında İş Yapan En Büyük 225 Tasarım/Teknik Müşavirlik Firması Listesi’nde de 3’ü ilk 100 firma arasında olmak üzere toplam 6 Türk firması yer aldı. Toplantıda konuşan Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Birliği (TürkMMMB) Başkan Yardımcısı İsmail Hakkı Baydur, teknik müşavirlik hizmetlerinin yurtdışı faaliyetlerinin yaklaşık 2.5 milyar ABD Doları seviyesine ulaştığını kaydetti. Baydur, müşavirlerin yurtdışı faaliyetlerinin artırılması halinde müteahhitlik hizmetlerinin ve inşaat malzemesi ihracatının katlanarak artabileceğini belirterek; faaliyetlerine daha fazla destek verilmesini talep etti.

İlk 10 Türk firmasının projeleri

Tüm dünyada referans alınan “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesine giren ilk 10 Türk firmasını bu başarıya götüren uluslararası projelerden bazıları şöyle sıralandı:

1.Rönesans: Türkiye listesindeki liderliğini bu yıl da koruyan ve dünya listesinde 23. sıraya yükselen Rönesans’ın öne çıkan son projelerinden biri, Rusya’nın St. Petersburg şehrinde inşa edilen ve 462 metre ile Avrupa’nın en yüksek binası olan Lakhta Center oldu. 5 bin kişilik ofis alanını da barındıran merkezin inşaatında 18 farklı ülkeden 20 bin kişi çalıştı. Sadece betonarme temel döşeme için kullanılan metaller, Eiffel Kulesi inşa etmeye yetecek boyutta…

Lakhta Center / Rusya St. Petersburg

2.Limak: Listede Rönesans’ı geçen yıl olduğu gibi Limak izledi. Dünya sıralamasında bu yıl 61. sırada yer alan Limak’ın Kuzey Makedonya’daki Üsküp Karma Kullanımlı Projesi dikkat çekiyor. 325 bin metrekare brüt alana sahip proje, tarihi kent merkezini, şehrin iş, hastane ve polis merkezine bağlayan aks üzerinde konumlanıyor. Makedonya Bulvarı alt geçit olarak düzenlenmiş olup, geçit üzerinde AVM, katlı otoparklar, otel, ofis ve rezidans kuleleri yer alıyor.

Üsküp Karma Kullanımlı Projesi / Kuzey Makedonya

3.Tekfen: ENR listesinde 65. sırada yer alan Tekfen’in son projeleri arasında Türk Akım Alım Terminali projesi öne çıkıyor. Rusya’nın Anapa şehri yakınlarından başlayıp, her biri 930 kilometrelik çift sıra boru hattının Karadeniz boyunca ilerleyip kara ile bağlantısının yapıldığı terminal, İstanbul’a 100 kilometre uzaklıktaki Kıyıköy’de inşa edildi ve 2020 yılı başında iki ülke devlet başkanları tarafından törenle hizmete açıldı. Proje ile doğalgaz 32 inç’lik boru hatları ile Karadeniz üzerinden Türkiye’ye nakledilecek.

Türk Akım Alım Terminali Projesi / Rusya Anapa
  1. Yapı Merkezi: Listede 78. sırada yer alan Yapı Merkezi’nin öne çıkan projelerinden biri Tanzanya’da inşa edilen 202 kilometre uzunluğunda ve stratejik güzergâha sahip Darüsselam – Morogoro Hızlı Tren Hattı oldu. Bu hat, Darüsselam – Mwanza arasındaki Doğu Afrika’nın en hızlı demiryolu projesinin birinci ve en önemli bölümü… Proje Uganda, Ruanda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Tanzanya’yı birbirine bağlayan merkezi koridorun bir parçası olarak Doğu Afrika’yı Hint Okyanusu’na açacak.
  2. Ant Yapı: ENR listesinde 80. sıraya yükselen Ant Yapı, “Moskova’nın Manhattan’ı” olarak bilinen Moscow City’deki Grand Tower projesinin yapımını üstlendi.Dev proje olarak bilinen merkezin toplam alanı 400 bin metrekare ve yüksekliği de 283 metre… Apartman, ofis binaları ve alışveriş merkezleri, ayrıca spor tesisleri ve konferans salonunu içeren proje 2022 yılında tamamlanacak.
  3. TAV: Listede 84. sırada yer alan TAV, dünyanın en önemli hub’larından ve Körfez’in en büyüklerinden olan Hamad Uluslararası Havalimanı Terminal Binası Genişletme Projesi’ni ortakları Midmac ve Taisei ile birlikte aldı. Proje, Katar’ın başkenti Doha’da firmanın daha önce Japon ortağı Taisei ile birlikte tamamladığı 550 bin metrekare inşaat alanına sahip Hamad Uluslararası Havalimanı Terminal Kompleksine ilave 170 bin metrekarelik ek terminal binası inşaatı ve çevresindeki işleri kapsıyor.
  4. ENKA: ENR’ın dünya listesinde 86. sıraya yükselen ENKA, Irak’ın West Qurna 1 Petrol Sahası’nda gerçekleştirdiği Petrol İşleme Tesisi ile dikkat çekiyor. ExxonMobil Irak Limited şirketi ile yapılan sözleşme ile inşa edilen yeni tesis, yıllık ortalama 100.000 stok tank varil/gün ham petrol üretebiliyor. Proje, British Safety Council’in “International Safety Awards 2019” yarışmasında “Üstün Başarı” ödülüne layık görüldü. Ayrıca proje Türkiye’deki katılımcılar arasından en yüksek puanı alarak “Best in Country” ödülünün sahibi oldu ve ENR tarafından bir süre önce Enerji ve Endüstriyel Proje kategorisinde 2020 yılı Küresel En İyi Projesi seçildi.
  5. Mapa: Listede 35 sıra birden yükselerek 91. olan Mapa’nın son projeleri arasında Dubai Su Kanalı Sheikh Zayed Yolu Köprü Geçiş Projesi öne çıkıyor. Şehrin en prestiji işlerinden biri olarak gösterilen proje, 600 metre uzunluğundaki köprü dahil 5 kilometrelik otoyol inşaatını içeriyor. Proje, zorlu şartlara rağmen sözleşme süresinden önce tamamlanarak teslim edildi.
  6. Kolin: Dünya liginde geçen yıl büyük sıçrama yapan bir diğer Türk firması Kolin, ENR listesinde 57 sıra birden yükselerek 94. oldu. Kolin’i başarıya taşıyan projeler arasında Kuveyt’te üstlendiği ve yeni bir şehrin altyapısının kurulduğu Güney Al Mutlaa Projesi dikkat çekici… Proje yaklaşık 100 kilometrekarelik bir alanda yeni oluşturulacak şehrin 150 kilometreyi aşkın yol, 40’dan fazla köprü, 1000 kilometreden uzun altyapı şebeke borulama işi, arıtma tesisleri ve pompa istasyonları işlerini içeriyor. Kuveyt Kamu Konut İdaresi’nin en büyük projelerinden biri…
Darüsselam – Morogoro Hızlı Tren Hattı / Tanzanya

10.Nurol: Türkiye ilk 10 listesine yeniden giriş yapan Nurol’un son büyük projelerinden biri, Cezayir’de üstlendiği Tizi Ouzou Şehri Doğu-Batı Otoyolu Bağlantı Projesi… Projede 48 kilometre otoyol, toplam 2 x 1.670 metre uzunluğunda çift tüp tünel, 21 adet viyadük, diğer sanat yapıları altyapı ve drenaj sistemi imalatları yer alıyor. Projenin 10 kilometrelik kısmı kullanıma açıldı. Şirket, ENR listesinde 109. sırada yer alıyor.